Trawy ozdobne
Bronisław Kondrot - KK 4/1995


Zmieniająca się co parę lat "moda" na poszczególne kwiaty, panuje od dwóch lat na trawy ozdobne. I nie bez racji, bo bogactwo delikatnych kolorów i kształtów, ulistnień, kwiatostanów, wysokości daje możliwości wszechstronnego ich wykorzystania w architekturze ogrodu, a także w bukieciarstwie. Najczęściej jednak w śląskich ogródkach działkowych i ogrodach przydomowych spotkać można jedynie niskie trawy w ogródkach skalnych. Natomiast trawy ozdobne powyżej 50 cm wysokości spotkać można jedynie w ogrodach kolekcjonerów wrażliwych na ich specyficzne piękno. Choć nie odznaczają się zdecydowanymi kolorami, posiadają długie sprężyste łodygi kwiatostanów. Lekkie podmuchy wiatru zmieniają ich kępy w ruchome abstrakcyjne rzeźby. Luźne i puszyste zielone kwiatostany wielu traw jednorocznych i bylin stosuje się jako dodatki do bukietów i kompozycji kwiatowych. Są przede wszystkim podstawowym nieocenionym materiałem do suchych bukietów. Poniżej przedstawiam trawy wieloletnie, które nie tylko w związku z panującą modą powinny znaleźć się w każdym ogródku. Największą grupę tych traw tworzy miskant, którego trzy gatunki znajdują się w uprawie.

Miscanthus floridulus, syn. M. japonicus, nazywany u nas najczęściej trawą bambusową. Rozpowszechniona jest odmiana 'Giganteus', której nazwa w pełni oddaje jej charakter. Dorasta u nas na dobrym stanowisku do 3,5 metra wysokości. Liście o szerokości do 4-5 cm i długości do 1 m ułożone są na łodydze co 20-30 cm i są łukowato wygięte, a przez środek liścia przebiega jasny kremowo-biały pasek. W naszych warunkach bardzo rzadko kwitnie. W ciągu 12 lat od kiedy go uprawiam zakwitł zaledwie jeden raz nieatrakcyjnym małym kwiatostanem podobnym do owsa, o wysokości 120 cm. Doskonały do pojedynczych wysadzeń na dużym trawniku. Wysadzony w większej kępie spełniać może w ogródku rolę ściany osłonowej, tła dla średnio wysokich bylin i krzewów. Doskonały na osłony pryzmy kompostowej. Jego grube łodygi (do 2,5 cm średnicy) są wręcz idealnymi tyczkami do kwiatów w ogrodzie. Dojrzałe łodygi (kolor słomkowy) ścinamy przed przymrozkami, wiążemy w pęczek i możliwie szybko suszymy w temp. powyżej 20°C. Łodygi są wtedy sztywne i wytrzymują w ogródku dwa sezony. Niedojrzałe zielono-słomkowe łodygi po wysuszeniu łamią się. Ścinając łodygi jesienią pozbawiamy się ich naturalnej zalety w zimie, kiedy oszronione liście wzbogacają uroki zimowego ogródka.

Rozsadzamy tylko na wiosnę. Do rozsadzania potrzeba ostrej siekiery. Roślina rozrasta się szybko i stosunkowo agresywnie. Jeżeli nie zapewnimy swobodnego rozrastania, to kępa po kilku latach przegęszcza się i łysieje od środka. Wymaga dwukrotnego nawożenia. Z chwilą ruszenia wegetacji nawożę rozpuszczonym w wodzie siarczanem potasu w ilości 1,5 łyżeczki/10 l/m2 i drugi raz na początku lipca wieloskładnikowym nawozem rozpuszczonym w wodzie w ilości 30g/10 l/m2. Przenawożenie azotem powoduje niedojrzewanie łodyg i ich łamanie w czasie jesienno-zimowych wiatrów. Na wiosnę suche pędy wycinamy przy samej ziemi.

Ten miskant rozmnaża się tylko przez podział. Rośnie na każdej glebie. Z chwilą rozpoczęcia wegetacji należy zapewnić stale wilgotną ziemię, natomiast zimą nadmiar wilgoci jest szkodliwy. Roślina posadzona na zbyt wilgotnym miejscu często znacznie przemarza przy silnych mrozach w bezśnieżne zimy.

Miscanthus sinensis - miskant chiński. Jest najliczniejszą, bo posiadającą już prawie 50 odmian, grupą. Mimo, że bardzo trudno je zdobyć, są jednak warte kłopotliwych i żmudnych poszukiwań za granicą, bo hodowcy poprawiają paletę ich barw rozciągającą się od srebrzystobiałej poprzez delikatne szarzyzny z różem aż do silnej karminowej poświaty wiech. Terminy kwitnienia przypadają od połowy sierpnia aż do końca października. W naszych warunkach należy raczej zrezygnować z odmian późno kwitnących, bo rzadko doczekamy się ich obfitego kwitnienia. Jeżeli miejsce wysadzenia jest osłonięte i ciepłe, to pierwsze 2-3 stopniowe przymrozki nie niszczą nierozwiniętych jeszcze kwiatostanów. Ścięte i przyniesione do wazonu w mieszkaniu rozwiną się i będą jeszcze wartościowym materiałem do suchych bukietów.

Rośliny nie potrzebują ściśle określonych warunków glebowych. Rosną bez problemów w każdej żyznej i przepuszczalnej glebie umiarkowanie wilgotnej, zimą suchej i w pełnym słońcu, nie lubią częstego przesadzania, jednak na stanowiskach zimą zamokrzonych lub na glebach gliniastych kępa od środka często łysieje i czasem trzeba ja już po 3-4 latach ratować przez rozsadzenie na wiosnę. Z własnego doświadczenia wiem, że nie jest to konieczne dla wszystkich odmian. Odmiana 'Rotsilber' wysadzona pod koniec września w formie pojedynczych pędów o słabych korzeniach i bez bryły ziemi, wytworzyła jeszcze do końca października zaczątki przyszłorocznych pędów, które w następnym roku obficie kwitły. Próby z odmianą 'Silberfeder' zakończyły się jednak niepowodzeniem.

Rośliny mogą rosnąć na podwyższonym brzegu nad wodą. Do rozrostu w silną kępę obficie kwitnącą potrzebują 3 lat. Wśród odmian występują barwne ulistnienia jak białe paski przez środek liścia, żółte obrzeża, poprzeczne żółte pasy.

Nawożę je dwukrotnie, po ukazaniu się czubków łodyg nad ziemią nawozem wieloskładnikowym w ilości 20g/10 l wody/m2 oraz na początku lipca siarczanem potasu w ilości 1 łyżeczka/10 l wody/m2.

Odmiany:
'Kleine Fontane' - wys. 100-120 cm, różowo-srebrzysta, wąskie trawiaste liście, kwitnie obficie od połowy VIII-X, silnie się rozrasta,
'Rotsilber' - wys. 150-180 cm, delikatnie karminowo-srebrzysta, obficie kwitnie, wiechy 20-25 cm, silnie się rozrasta,
'Silberfeder' - wys. 150-180 cm, kwitnie od końca września do końca października, srebrzystobiała, słabo się rozrasta, wiechy do 30 cm,
'Condensatus' - wys. 180-200 cm, fioletowo-brązowa, kwitnie IX-X, stopki trwale pofalowane, liście szerokie,
'Sommerfeder' - wys. 150 cm, biała, kwitnie od VIII-X,
'Graziella' - wys. 180 cm, biało-srebrzysta, obficie i pewnie kwitnie,
'Grose Fontane' - wys. 200-220 cm, czerwono-srebrzysta, kwitnie IX-X, szerokie jasnozielone liście,
'Zebrinus' - wys. Do 160 cm, kwitnie X, kremowa, jasnozielone liście z poprzecznymi żółtymi pasami, na łodydze są łukowato wygięte,
'Variegatus' - wys. 150 cm, brązowo-srebrzysta, kwitnie koniec X, jasnozielone liście z białymi podłużnymi pasami,
'Stictus' - wys. 150 cm, brązowawa, kwitnie koniec X, liście w poprzeczne żółte pasy jak odmiana 'Zebrinus', od której odróżnia się sztywnymi wzniesionymi liśćmi i większą odpornością na przemarznięcie.

W celu zabezpieczenia przed przemarznięciem, po pierwszych przymrozkach nakrywam obrzeża kęp 15 cm warstwa liści o szerokości 0,5 m. wiechy miskantów chińskich mają w fazie wzrostu aż do zapylenia kształt zwisającego końskiego ogona. Są bezcennym materiałem do suchych bukietów. Zrywane w różnych fazach rozwoju przybierają różne kształty i mają różną intensywność zabarwienia. Najczęściej najbardziej intensywna barwa jest na początku kwitnienia, później w miarę przekwitania w różnym stopniu szarzeje i brązowieje. Można wyróżnić 4 fazy kwitnienia, w okresie których do cięcia uzyskać możemy zróżnicowane kształty wiech.

1. Po wyjściu wiechy z liści, kiedy nie jest w pełni wyrośnięta otrzymamy kształt wzniesiony. Taki kształt mają również zerwane po pierwszych przymrozkach niedorozwinięte i niewyrośnięte spośród liści wiechy.
2. Po rozrośnięciu się wiechy, kiedy włoski okwiatów nie są jeszcze otwarte ma ona kształt zwisającego końskiego ogona.
3. Po rozrośnięciu się wiechy, kiedy włoski okwiatów są rozchylone, wiechy stają się puszyste i szersze.
4. Po rozrośnięciu się wiechy i zapyleniu kwiatów, kiedy odstępy pomiędzy stopkami zwiększają się, a stopki zwichrują.

Przy ścinaniu należy pamiętać, że w czasie zasuszania kwiaty jeszcze się rozwijają.

Miscanthus sacchariflorus - miskant cukrowy. W wysadzeniach może być namiastką trawy pampasowej. Wysokość 0d 120-200 cm. jego srebrzystobiałe wiechy o długości do 30 cm skierowane są w każdej fazie kwitnienia do góry tak jak trawa pampasowa. Wiechy są jednak w porównaniu z nią o wiele rzadsze, utrzymując długo ścieśniony kształt. Liście 3 cm szerokie z białym nerwem środkowym.